Erfgoeddingen
Ding 1. Fotografie

[ A+ ] /[ A- ]

Als er iets is dat enorm in populariteit is gestegen dankzij de digitalisering en internet, dan is het wel het maken foto’s. Vijftien jaar geleden maakte je weloverwogen 36 foto’s en bracht je het rolletje naar de winkel. Een week later haalde je de foto’s weer op en dan pas zag je of de foto’s waren gelukt. Dankzij de digitale camera kun je meteen zien of je foto gelukt is en als je twijfelt schiet je er nog een stuk of tien. De magie van het foto’s maken lijkt te zijn verdwenen. Foto’s zet je gelijk op internet, zodat familie thuis ook kan meegenieten van jouw avonturen. En dat heeft dan wel weer zo z’n charmes. In dit ding kijken we naar fotosites en hoe die ertoe kunnen bijdragen dat historisch beeldmateriaal en het verhaal achter het beeld breder bekend wordt.

Dit filmpje lijkt al weer erg oud, maar het geeft op een leuke manier het principe van een fotosite als Flickr weer.

Flickr
Eén van de grootste digitale verzamelplaatsen van foto’s is Flickr. Ooit gestart in 2004 door twee mensen die fotografen in staat stelden hun foto’s te delen met vrienden. Ze wilden dat doen op een nieuwe manier, met nieuwe mogelijkheden. Op het moment van schrijven heeft Flickr.com 92 miljoen gebruikers die samen per dag 1 miljoen foto’s op de site plaatsen. Een potentieel waar je U tegen zegt.

Je maakt gratis een account aan en op je eigen profielpagina zet je albums en collecties. Vervolgens kun je foto’s uploaden naar de servers van Flickr. Jij bepaalt wie deze foto’s mogen zien. Mensen kunnen commentaar geven op je foto’s en je kunt in groepen met gelijkgestemden discussiëren over tal van onderwerpen.

Wat de site sterk maakt is het feit dat je de foto’s kunt voorzien van ‘tags’. Met tags beschrijf je het onderwerp van je foto, de plek waar het is gemaakt, een jaartal, mensen, historische feiten, noem maar op. Dit zorgt ervoor dat je foto’s op allerlei manieren terugvindbaar zijn. Een ander geweldig voordeel van Flickr is dat er zoveel mensen actief op zijn. Al deze mensen zien jouw foto’s, kunnen zich abonneren of een gesprek met je aangaan en bijdragen aan het volledig maken van de informatie achter de foto.

In dit ding ga je ontdekken wat deze site allemaal te bieden heeft. Je leert hoe tags werken, wat ‘sets’ en ‘groups’ zijn, welke zoekmogelijkheden er zijn en wat mensen en erfgoedinstellingen zoal met Flickr doen. Je leert het meest van Flickr met een eigen account.

FlickrNAToepassingen voor de erfgoedsector
Er zijn talloze manieren te bedenken waarmee fotosites als Flickr ingezet kunnen worden voor het breder onder de aandacht brengen van jouw beeldcollectie. We noemen er een paar en zijn benieuwd naar de toepassingen die jij kunt bedenken.

– Door foto’s uit jouw beeldbank op Flickr te plaatsen, breid je het bereik van de zichtbaarheid van jouw foto’s enorm uit. Je plaatst ze op een plek waar heel veel mensen rondkijken. Ze komen in de zoekresultaten voor en worden getoond tussen de foto’s van anderen over hetzelfde onderwerp. Dit vergroot ook de bekendheid van jou of jouw instelling als plek waar je moet zijn als je informatie wilt over lokale historie.

– Je hebt soms van die foto’s waarvan je graag wilt weten wie er op staan, wanneer of waar de foto is genomen of wat het verhaal is achter de foto. Om daar achter te komen kun je allerlei acties ondernemen. Een manier waarop veel archiefinstellingen dat doen is door ze op Flickr te plaatsen en de mensen een vraag te stellen over de foto. Mensen die de foto zien en meer weten, leveren op eenvoudige manier hun commentaar op de foto en maken zo samen het verhaal van de foto compleet.

– Op Flickr zijn mensen actief in groepen. Deze groepen zijn georganiseerd rondom talloze interessegebieden. Mensen die veel foto’s hebben over zo’n onderwerp, plaatsen deze in de groep en geven elkaar commentaar. Is er een groep mensen actief in de plaats of regio waar je actief bent? Een voorbeeld is de groep over de Krimpenerwaard.

– Flickr is natuurlijk ook een prachtige plek om foto’s te vinden die nog niet in je beeldbank of collectie zitten.

– Open je een tentoonstelling of organiseer je een activiteit? Is er een onderwerp in het nieuws waar jij mooie foto’s van hebt? Maak dan eens een album op Flickr. Het Nationaal Archief doet dit. Bekijk bijvoorbeeld het album Winkelinterieuren.

Voorbeelden:
Sporen van Smaragd: Haags project rond Indisch erfgoed op Flickr:
Goeree-Overflakkee, van oude mensen,  een initiatief van een particulier die de  familiegeschiedenis van het eiland zichtbaar wil maken.
Stadsarchief Rotterdam.
– Een Flickrgroep rondom de Oude Hollandse Waterlinie.

Buiten Flickr om zijn er ook prachtige initiatieven om samen met het publiek foto’s te ontsluiten. Kijk eens naar Het bewaren waard van het archief Eemland. Oude schoenendozen vol foto’s worden gedigitaliseerd en gepubliceerd. Het vertelt het verhaal van de mensen en wordt samen met deze mensen en hun nazaten ontsloten. En samen met bezoekers van de site worden de gegevens compleet gemaakt. Waarom zou je dan nog Flickr gebruiken? Als je foto’s op een eigen site hebt, bereik je alleen de mensen die naar jouw site komen. Zet je je foto’s op een site als Flickr, dan voeg je jouw foto’s toe aan het grotere geheel. Je publiek wordt vergroot en jouw foto’s komen met andere foto’s van andere mensen gezamenlijk in de zoekresultaten.

Copyright en Creative CommonsCopyright
Hoe zit het dan met de rechten? Mag je zomaar alles plaatsen en gebruiken? Web 2.0 staat min of meer synoniem met het delen van informatie in de vorm van tekst, beeld en geluid. Dit betekent echter niet dat je alles wat je op internet tegenkomt, zomaar in gedrukt of geprint materiaal of op je eigen website mag gebruiken. Maar het is wel ingewikkeld geworden sinds de komst van internet.

In principe gelden voor webpublicaties dezelfde copyrightregels als gedrukte publicaties. Heb je er géén bezwaar tegen dat je werk wordt (her)gebruikt, dan kun je het online zetten met een zogenaamde “Creative Commons” licentie. Hierbij zijn verschillende varianten mogelijk. Eenvoudig gezegd komt het erop neer dat je dan geen vergoeding hoeft te ontvangen voor je werk, maar dat men op z’n minst naar jouw werk verwijst. Degene die jouw werk gebruikt , dient dat onder dezelfde voorwaarden te doen. Het is een belangrijk onderdeel van het bestaande copyrightsysteem, dat ook voor erfgoedinstellingen belangrijk is.

Op Flickr zul je zien dat zowel foto’s met copyright geplaatst worden, als foto’s met Creative Commons licentie. Bekijk via het geavanceerde zoekformulier van de fotosite welke foto’s je vindt met een Creative Commons licentie. Zet een vinkje voor “Wat vind je van de bruikbaarheid van die foto’s? Probeer ook eens Engelse zoektermen in te voeren, deze geven vaak nog betere resultaten!

Privé of publiek
Flickr en andere fotosites geven jou de keuze hoe je je foto’s openbaar maakt en voor wie de foto’s dus te bekijken zijn. Doorgaans zijn er drie methodes
– Publiek: Iedereen kan de foto’s bekijken.
– Beperkt toegankelijk: De foto’s staan openbaar opgeslagen, maar alleen degene die de link weet, kan de foto’s zien. In dit geval geef je de mensen die de foto’s mogen zien de URL van de fotopagina. Kijkers hoeven geen Google-account te hebben of in te loggen.
– Privé: De foto’s zijn alleen voor jou toegankelijk of voor mensen die je specifiek toegang geeft door middel van hun Google-account. De foto’s zijn dus beschermd met een wachtwoord en alleen mensen met een Google-account die jij uitgenodigd hebt, kunnen de foto’s zien nadat ze zijn ingelogd. Deze keuzemogelijkheid geeft je dus controle over wie wel en niet jouw foto’s kan zien.

Meer informatie

– Download Beknopte handleiding Flickr (pdf)
– Een wereldwijd erfgoed initiatief is The Commons. Archiefinstellingen over de hele wereld plaatsen hier de prachtigste historische foto’s. Ze hebben als doel om historisch materiaal onder een groot publiek bekend te maken.
– Wil je meer weten over het Creative Commons-systeem? Lees dan de uitleg van Frank Huysmans.

Ontdekoefeningen
Voor deze oefening kun je kiezen uit a of b.
a. Snuffel wat op Flickr en zoek naar foto’s die te maken hebben met de historie van de regio. Voorzie enkele foto’s van jouw commentaar. Vertel ons wat je mooiste vondst is in het discussieforum op deze site.
b. Maak een eigen Flickr-account en plaats een aantal foto’s op Flickr. Plaats er een beschrijving bij en voeg tags toe. Vertel ons in het discussieforum wat je mooiste foto is. Plaats ook een link naar jouw profiel en nodig anderen uit om ook op jouw foto’s te reageren.

We hebben een aantal toepassingen van Flickr genoemd in dit Ding. Zijn die ook voor jou/jouw organisatie toepasbaar en heb je zelf nog suggesties? Schrijf daar ook over in het discussieforum.

Print Friendly, PDF & Email

Reacties zijn gesloten.